Eens in de vier jaar voert de GGD een gezondheidsmonitor uit. Dit onderzoek helpt gemeenten hun gezondheidsbeleid goed vorm te geven. Uit de ingevulde vragenlijsten komen percentages die worden vergeleken met regionale en landelijke scores. Wat zijn de opvallende cijfers uit Lansingerland? We hebben GGD Rotterdam-Rijnmond om een reactie gevraagd op deze cijfers.
In het najaar van 2024 kregen willekeurig geselecteerde inwoners van 18 jaar en ouder in Lansingerland het verzoek om deel te nemen aan de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen. Landelijk deden ruim 450.000 mensen mee aan dit onderzoek; dat was 30% van alle geselecteerden. In Lansingerland hebben 1.796 mensen de monitor ingevuld. Met 35% was het aantal respondenten in Lansingerland hoger dan het landelijk gemiddelde.
Hoewel de selectie van inwoners willekeurig is, is wel gezorgd voor een zo goed mogelijke afspiegeling van de samenleving. Dit maakt het onderzoek representatief. Bij de selectie is bijvoorbeeld gekeken naar leeftijd, geslacht, herkomst en burgerlijke staat. De uitslagen worden vergeleken met de vorige peiling van vier jaar geleden, met landelijke cijfers en met cijfers uit de rest van de regio (exclusief Rotterdam). Rotterdam wordt buiten de regionale vergelijking gehouden, aangezien de helft van de inwoners uit de regio in Rotterdam woont. Dit zou een oneerlijke vergelijking met de rest van de regio zijn.
Welke stijgingen en dalingen zien we in de Gezondheidsmonitor in Lansingerland?
Financieel
Uit de Gezondheidsmonitor kwam dat de leeftijdsgroep tussen de 18 en 64 jaar minder moeite heeft om rond te komen. Waar bij het vorige onderzoek 14% aangaf moeite te hebben met rondkomen, is dit nu gezakt naar 11% in Lansingerland. Ter vergelijking: landelijk ligt dit percentage op 16% en regionaal op 20%.
Gezondheid
De algehele gezondheid wordt als goed ervaren. Op het gebied van overgewicht en beweging gaat het wat minder in Lansingerland. Van de 18- tot 64-jarigen gaf 81% aan hun gezondheid als (zeer) goed te ervaren. Vier jaar geleden lag dit op 79%. In vergelijking met de regio en de rest van het land scoort Lansingerland hoger. Bij mensen van 65 jaar en ouder in Lansingerland is er op dit vlak ook een stijging te zien, van 67% naar 71%. In vergelijking met de 65% op landelijk en regionaal niveau, scoort Lansingerland dus ook bij deze leeftijdsgroep bovengemiddeld.
Wat betreft ernstig overgewicht (obesitas) is er geen groot verschil met de vorige meting. Wel meldt de GGD dat er over langere termijn gezien een toename te zien is in onze regio. In Lansingerland is het opvallend dat ‘als we kijken naar obesitas bij mannen en vrouwen in Lansingerland, de vrouwen (18+) minder vaak obesitas hebben (13%) dan gemiddeld in de regio (20%) en Nederland (17%). Bij mannen is er geen statistisch verschil t.o.v. de regio en Nederland. Het zijn dus vooral de vrouwen die gunstiger scoren.’, aldus de GGD.
Het percentage 65-plussers dat wekelijks sport, is licht gestegen en ligt in Lansingerland boven zowel het regionale als landelijk gemiddelde. Er wordt echter minder voldaan aan de beweegrichtlijn (opgesteld door Kenniscentrum Sport & Bewegen) door de 65-plussers. Hoe rijmt dit met elkaar? GGD: ‘Het aandeel dat wekelijks sport neemt geleidelijk toe. Het is blijkbaar toch niet gemakkelijk om aan de beweegrichtlijn te voldoen.’ Dit heeft volgens de GGD vooral te maken met het feit dat ouderen vaker de bot- en spierversterkende activiteitennorm van de beweegrichtlijn halen dan de minuten norm. ‘Conclusie: met alleen wekelijks sporten ben je er niet, beweeg vooral in het dagelijks leven en zit zo min mogelijk stil.’
Geluidshinder
Lansingerland ligt vlak naast een vliegveld en de hogesnelheidslijn doorkruist de gemeente. De overlast van deze twee geluidsbronnen is volgens de respondenten van de Gezondheidsmonitor gedaald. Deze daling is te zien bij 18-plussers op twee punten: zowel ernstige geluidshinder door treinen als door het vliegverkeer. De geluidshinder door brommers/scooters is wel gestegen. Bij de vorige peiling gaf 7,7% aan hier last van te hebben, nu 10%. Regionaal gaf 9,7% aan hier last van te hebben.
Eenzaamheid
Uit de cijfers blijkt dat de inwoners van Lansingerland zich minder eenzaam voelen. Van de 18- tot 64-jarigen gaf bij het vorige onderzoek 43% aan zich matig tot zeer sterk eenzaam te voelen, nu 39%. Ook hiermee scoort Lansingerland boven het regionale en landelijk gemiddelde, waar 46% aangaf zich matig tot sterk eenzaam te voelen. Ook bij 65-plussers was in Lansingerland een daling te zien: van 46% naar 42%. Bij deze groep was er ook een verschil te zien met de regio (46%) en landelijk (47%).
Op sociaal gebied voelen de inwoners van Lansingerland zich ook minder eenzaam. Bij alle leeftijdsgroepen is een daling te zien op dit vlak. Daarnaast scoort Lansingerland positiever in vergelijking met de regio en de rest van het land.
De GGD geeft aan dat Lansingerland al jaren gunstiger scoort op een aantal gezondheidsmaten als die vergeleken worden met de regio en het landelijk gemiddelde. Volgens de GGD speelt welvaart hier een rol in. Zij geven aan dat het aandeel laagopgeleide mensen in Lansingerland lager is dan in de meeste gemeenten in de regio. Ook het aantal mensen dat geen werk heeft, een laag inkomen heeft of veel moeite heeft met rondkomen is lager dan in de regio. ‘Het rapport laat zien dat er grote verschillen zijn in bijvoorbeeld gezondheid tussen mensen die wel of geen moeite hebben met rondkomen.’ Volgens de GGD zou de gemeente moeten behouden wat goed werkt. Gemeente Lansingerland moet investeren in een gezonde leefomgeving waar mensen zich prettig voelen en die uitnodigt om te bewegen.
De Gezondheidsmonitor 2024 schetst een gemengd beeld van de gezondheid en het welzijn in Lansingerland. Positief is dat inwoners zich op veel gebieden beter voelen dan vier jaar geleden en ook vaak beter scoren dan het regionale of landelijke gemiddelde, bijvoorbeeld op het vlak van ervaren gezondheid, financiële situatie en eenzaamheid. Tegelijkertijd zijn er ook aandachtspunten, zoals de toename van ernstig overgewicht bij zowel jongere als oudere volwassenen in de regio, en het feit dat minder 65-plussers voldoen aan de beweegrichtlijn. Deze resultaten bieden de gemeente Lansingerland concrete aanknopingspunten om haar gezondheidsbeleid verder te ontwikkelen en gericht in te zetten op de gebieden waar verbetering nodig is, om zo het welzijn van alle inwoners te bevorderen.
Door: Vera Visser de Mol
Bronnen: www.gezondheidinkaart.nl en woordvoerder GGD
Foto: Streek 51